Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για το μελάνωμα

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ Τετάρτη, 17 Απριλίου 2013 21:04
Λόγω των περιβαλλοντικών μεταβολών και των αλλαγών στον τρόπο ζωής, τα κρούσματα μελανώματος έχουν αυξηθεί τα τελευταία 50 χρόνια στις χώρες της Ευρώπης. Λόγω των περιβαλλοντικών μεταβολών και των αλλαγών στον τρόπο ζωής, τα κρούσματα μελανώματος έχουν αυξηθεί τα τελευταία 50 χρόνια στις χώρες της Ευρώπης.

Επιτροπάκης Γεώργιος M.D. Ιατρός Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος 

 

Ευρωπαϊκή Ημέρα Μελανώματος & Ελληνική Eβδομάδα κατά του καρκίνου του δέρματος, 27-31 Μαΐου 2013. Το 90% των μελανωμάτων, αν διαγνωστούν έγκαιρα, μπορούν να θεραπευτούν. Στο πλαίσιο της ενημέρωσης του κοινού, η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Δερματολογίας και Αφροδισιολογίας (EADV), οργανώνει από το 2000 και κάθε χρόνο, την Ευρωπαϊκή Ημέρα  Μελανώματος σε 30 χώρες της Ευρώπης.

Στην Ελλάδα, με πρωτοβουλία της Ελληνικής Δερματολογικής & Αφροδισιολογικής Εταιρείας (ΕΔΑΕ), η συγκεκριμένη ημέρα αποτελεί την αφετηρία για μία ολόκληρη εβδομάδα αφιερωμένη στην πρόληψη, την Ελληνική Εβδομάδα κατά του Καρκίνου του Δέρματος, η οποία θα πραγματοποιηθεί φέτος από 27 έως 31 Μαΐου, με την υποστήριξη των Δερματολογικών Εργαστηρίων της La Roche-Posay.

Κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας, δερματολόγοι της ΕΔΑΕ σε όλη τη χώρα δέχονται στα ιατρεία τους και σε νοσοκομειακά ιδρύματα το κοινό και εξετάζουν δωρεάν για πιθανό μελάνωμα ή άλλη μορφή καρκίνου του δέρματος.

Λόγω των περιβαλλοντικών μεταβολών και των αλλαγών στον τρόπο ζωής, τα κρούσματα μελανώματος έχουν αυξηθεί τα τελευταία 50 χρόνια στις χώρες της Ευρώπης. Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί πλέον ένα από τα 10 είδη καρκίνων που εμφανίζονται συχνότερα  στους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς. Περίπου 130.000 μελανώματα εμφανίζονται παγκοσμίως και περίπου 37.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από μελάνωμα. Η ετήσια αύξηση του αριθμού των νέων περιπτώσεων που διαγιγνώσκονται στην Ευρώπη κυμαίνεται μεταξύ 0% και 8%.

Κάθε χρόνο στη χώρα μας κατά τη διάρκεια της Ελληνικής εβδομάδας κατά του καρκίνου του δέρματος εξετάζονται περίπου 2.500 περιστατικά και τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την άμεση ανάγκη για πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση. Τι είναι το μελάνωμα

Οι περισσότεροι καρκίνοι του δέρματος (βασικοκυτταρικοί, ακανθοκυτταρικοί) δε θεωρούνται γενικά πολύ επικίνδυνοι διότι θεραπεύονται εύκολα χειρουργικά ή με διάφορα φάρμακα που εφαρμόζονται τοπικά στο δέρμα. Εξαίρεση αποτελεί ο κακοήθης σπίλος (σπίλος=ελιά) που ονομάζεται μελάνωμα (δηλαδή μελανός όγκος). Το μελάνωμα προέρχεται από τα μελανινοκύτταρα του δέρματος. Τα μελανινοκύτταρα βρίσκονται στο κατώτερο στρώμα της επιδερμίδας και παράγουν μελανίνη, τη χρωστική που προσδίδει το φυσικό χρώμα του δέρματος. Η έκθεση στον ήλιο οδηγεί σε αύξηση της παραγόμενης μελανίνης με αποτέλεσμα το μαύρισμα του δέρματος.

Το μελάνωμα αποτελεί όχι μόνο τον πλέον κακοήθη δερματικό όγκο αλλά και έναν από τους πλέον κακοήθεις καρκίνους γενικώς. Μπορεί να διασπαρεί σχεδόν σε κάθε όργανο ή ιστό του σώματος και να οδηγήσει στο θάνατο μέσα σε ένα χρόνο μετά την υποτροπή του σε απομακρυσμένα σημεία. Το μελάνωμα μεθίστανται συχνότερα στον εγκέφαλο και στο νωτιαίο σωλήνα. Πρόκειται για σχετικά συχνό καρκίνο, η επίπτωση του οποίου αυξάνει συνεχώς κάθε χρόνο. Όταν πρωτοεμφανιστεί το μελάνωμα ως κακοήθης σπίλος στο δέρμα ή στον οφθαλμό - και μερικές φορές στα ούλα, στον κόλπο ή στον πρωκτό- υπάρχουν αρκετές πιθανότητας να είναι ιάσιμο με περιορισμένης έκτασης χειρουργική επέμβαση.

Έχει λοιπόν τεράστια σημασία η αναγνώριση των πρώιμων σημείων του μελανώματος τα οποία πρέπει αμέσως να αποσπούν την ιατρική προσοχή. Την αντιμετώπισή τους την αναλαμβάνει κάποιος ειδικός δερματολόγος, χειρουργός ή ογκολόγος. Εάν το μελάνωμα διεισδύσει βαθιά στο δέρμα και φτάσει στα λεμφαγγεία και τα αιμοφόρα αγγεία που βρίσκονται στη δεύτερη στιβάδα του δέρματος (χόριο), συνήθως είναι αδύνατο να ιαθεί, αν και με τη χειρουργική μπορεί να επιτευχθεί μεγάλο διάστημα ελεύθερο νόσου.

Αιτιολογία 

Η διακεκομμένη έκθεση σε έντονη ηλιακή ακτινοβολία που προκαλεί μάλλον εγκαύματα παρά μαύρισμα σχετίζεται συχνότερα με μελάνωμα ενώ η χρόνια έκθεση στον ήλιο σχετίζεται με καλοηθέστερους καρκίνους του δέρματος. Επίσης η κληρονομικότητα είναι αιτιολογικός και εκλυτικός παράγοντας, όπως συμβαίνει στο σύνδρομο δυσπλαστικού σπίλου, σε άτομα με τύπο δέρματος Ι και ΙΙ που παρουσιάζουν αυξημένη δυνατότητα ανάπτυξης ηλιακού εγκαύματος. Επιπλέον, το κακόηθες μελάνωμα μπορεί να προέρχεται από εξαλλαγή κακοήθους φακής, συγγενών σπίλων, μελανοκυτταρικών σπίλων. Προδιαθεσικούς παράγοντες μπορεί να αποτελέσουν ο χρόνιος ερεθισμός σπίλων και η ανοσοκαταστολή.

Δεν υπάρχουν ενδείξεις που να υποστηρίζουν ότι η νόσος σχετίζεται με τη δράση ορμονών, ωστόσο μεμονωμένοι ασθενείς παρουσίασαν εντυπωσιακό ιστορικό υποτροπών και ταχεία εξέλιξη της νόσου που σχετιζόταν με την εγκυμοσύνη. Η λήψη αντισυλληπτικών δισκίων, τα περισσότερα από τα οποία περιέχουν προγεστερινοειδείς παράγοντες, έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης μελανωμάτων επιφανειακής ανάπτυξης.

Επιδημιολογία - Παράγοντες κινδύνου 

Υψηλότερη επίπτωση της νόσου παρατηρείται στους λευκούς που ζουν σε τροπικά ή υποτροπικά κλίματα. Προφανώς η έκθεση στις υπεριώδεις ακτίνες και ιδίως σε όσες προκαλούν εγκαύματα ενοχοποιείται ισχυρά ως πιθανή αιτία. Η νόσος έχει πολύ μικρότερη επίπτωση στους μαύρους, τους πολύ μελαχρινούς και τους Ασιάτες των ίδιων περιοχών.

Το μελάνωμα είναι συχνότερο στις ηλικίες ανάμεσα στα 20 και στα 60 έτη και σπάνια εμφανίζεται πριν από την εφηβεία. Εντούτοις ο αριθμός των νέων με πρωτοπαθή μελανώματα αυξάνεται. Το οζώδες κακόηθες μελάνωμα παρατηρείται μεταξύ 20-40 ετών και το επιφανειακά επεκτεινόμενο, που είναι και το συχνότερο, μεταξύ 40-60 ετών. Πολλοί από τους ασθενείς αναφέρουν ιστορικό εγκαυμάτων λόγω έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία κατά την παιδική ηλικία.    

 

  • Από τους λευκούς, υψηλότερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν τα άτομα με κόκκινα μαλλιά και ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα και ακολουθούν τα ξανθά άτομα με γαλανά μάτια και η ύπαρξη εφηλίδων (φακίδων). Συχνές εντοπίσεις: κεφαλή, λαιμός, κορμός (άνδρες), βραχίονας, κνήμη (γυναίκες). Πρωτοπαθή μελανώματα μπορεί να παρουσιαστούν ακόμα και σε «μελαχρινά» άτομα (σκουρόχρωμης επιδερμίδας) στα πέλματα και στις παλάμες, κάτω από το δέρμα και στους βλεννογόνους του σώματος, του ορθού και του πρωκτού.
  • Οι λευκοί με πολλούς μελαγχρωματικούς σπίλους διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
  • 'Aτομα με ατομικό και οικογενειακό ιστορικό ηλιακών εγκαυμάτων, συνδρόμου οικογενών δυσπλαστικών σπίλων ή μελανώματος παρουσιάζουν αυξημένη τάση να αναπτύξουν μελάνωμα.

 

Το 30% περίπου των μελανωμάτων αναπτύσσεται σε προϋπάρχοντες σπίλους ενώ το υπόλοιπο 70% εξαρχής στο δέρμα (de novo). Δεν υπάρχει αποτελεσματική μέθοδος πληθυσμιακού ελέγχου. Επειδή όμως το μελάνωμα αναπτύσσεται στο δέρμα ή στον οφθαλμό, γίνεται εύκολα αντιληπτό από οποιονδήποτε το αναζητήσει.

 

Διάγνωση

 

  • Επισκόπηση: Καταγράφονται με ακρίβεια η θέση, το χρώμα, το μέγεθος και η μορφολογία των βλαβών. Η φωτογράφηση μπορεί να βοηθήσει σ' αυτή την καταγραφή. Επίσης, η μικροσκόπηση με φωτεινή πηγή πάνω απ' το δέρμα βοηθά στην εξακρίβωση του τρόπου κατανομής της μελανίνης μέσα στις βλάβες.

  • Το σύστημα "ABCD" αποτελεί έναν μνημονικό κανόνα για τον εντοπισμό ύποπτων βλαβών:

  • Assymetry - Ασυμμετρία: Το ένα ημιμόριο της βλάβης δεν μοιάζει με το άλλο.

  • Border irregularity - Ακανόνιστα όρια: Τα όρια της βλάβης σχηματίζουν οδοντώσεις ή από τη βλάβη εκτείνονται «ψευδοπόδια» προς το περιβάλλον υγιές δέρμα.

  • Color variegation - Ποικιλοχρωμία: Η βλάβη παρουσιάζει ένα μίγμα χρωμάτων και αποχρώσεων.

  • Diameter - Διάμετρος: Μετρούμε τη μεγαλύτερη διάμετρο της βλάβης >6mm.

Τα μελανώματα μπορεί να ποικίλλουν πολύ ως προς την εμφάνιση τους. Πολλά μπορεί να έχουν και τα τέσσερα χαρακτηριστικά του συστήματος ABCD, ενώ άλλα να έχουν μόνο ένα ή δύο από αυτά. Σε κάθε περίπτωση βλάβες που παρουσιάζουν σημεία ή συμπτώματα όπως αυτά που προαναφέρθηκαν θα πρέπει να εξετάζονται από κάποιον ειδικό ιατρό.

 

 

  • Βιοψία: Για τη διάγνωση είναι απαραίτητη η βιοψία (χειρουργική αφαίρεση του όγκου και εξέταση των μορφολογικών χαρακτήρων των ιστών και κυττάρων του στο μικροσκόπιο με σκοπό την αναζήτηση και διάκριση καρκινικών κυττάρων) με ευρεία τοπική εκτομή (με υγιή χειρουργικά όρια) του όγκου. Η εξέταση του όγκου στο μικροσκόπιο αποκαλύπτει τα χαρακτηριστικά μελανοκύτταρα, που συνήθως είναι ευμεγέθη και περιέχουν κοκκία μελανίνης. 

 

 

Πρόγνωση

Η πρόγνωση της νόσου, δηλαδή η έκβασή της πορείας του ασθενούς, που μπορεί να καταλήγει σε ίαση ή όχι, καθορίζεται από διάφορους παράγοντες, οι κυριότεροι εκ των οποίων είναι: το στάδιο της νόσου, η ύπαρξη αιμορραγίας ή/ και εξέλκωσης της αρχικής εστίας, το μέγεθος και η εντόπιση του όγκου, η γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς.

 

Τά άτομα που πρέπει ιδιαίτερα να προσέχουν είναι:

1. άτομα με κόκκινα ή πυρόξανθα μαλλιά και ανοιχτόχρωμα μάτια. Επίσης ξανθά, με πανάδες ή φακίδες στο πρόσωπο που δεν παίρνουν εύκολα μελαχροινό χρώμα, καίγονται εύκολα και δεν μαυρίζουν.
2. άτομα με μεγάλο αριθμό φαινομενικά φυσιολογικών μελαχρωματικών σπίλων, πάνω από 100 σε νεαρά άτομα ή 50 σε μεγαλύτερη ηλικία.
3. άτομα με δυσπλαστικούς σπίλους (μεγάλους, ακανόνιστους και με πολυχρωμία). Παρουσία δυσπλαστικών σπίλων σε περιοχές του σώματος που συνήθως καλύπτονται από ενδυμασία και εκτίθενται στην υπεριώδη ακτινοβολία ασυνεχώς τις καλοκαιρινές διακοπές.
4. άτομα με οικογενειακό ιστορικό μελανώματος
5. ατομικό αναμνηστικό σοβαρών ηλιοκαυμάτων ιδιαίτερα στην παιδική ηλικία.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Άμεσα μεταφέρεται η Λαϊκή του Σαββάτου

ΚΡΗΤΗ
Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014 01:46

Ωμή βία! Στο νοσοκομείο με τραύματα από λοστό

ΚΡΗΤΗ
Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014 01:31

Σήμερα το πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο

ΚΡΗΤΗ
Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014 01:03

Έρχεται η ρύθμιση για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014 00:45

Τέλος εποχής για τα κινητά τηλέφωνα Nokia

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014 00:34

Χαμός για τη Γενική Γραμματέα στο Δήμο Φαιστού

ΚΡΗΤΗ
Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014 00:15

Εργοτέλης: 4 προβλήματα ενόψει Ατρομήτου

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 23:00

Στρατιωτικές βολές αύριο στο Μάλεμε

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 21:58

Εμβόλιο κατά του ιού Έμπολα πριν το 2015

ΚΟΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 21:40

H Apple προειδοποιεί τους χρήστες της!

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 20:47

Σύλληψη οδηγού λεωφορείου για ναρκωτικά!

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 20:10

Προβάδισμα ΣΥΡΙΖΑ σε νέα δημοσκόπηση

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 19:47

Μειωμένα κέρδη για την Coca-Cola

ΚΟΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 19:34

Αναζητείται η οικογένεια της!

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 19:21

Τραγωδία στην άσφαλτο με 16χρονο μαθητή νεκρό

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 19:15

Η καλόγρια του The Voice έκανε διασκευή το Like a Virgin!

ΚΟΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 19:07

Η ομιλία του παιδιού και τα στάδια ανάπτυξής της

ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΑΙΔΙ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 18:54

ΔΟΕ ΟΛΜΕ: εκπαιδευτικό συλλαλητήριο τη Πέμπτη

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 18:39

Καναδάς: Πυροβολισμοί μέσα στη Βουλή (Βίντεο live)!

ΚΟΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 18:24

Ποδηλατοδράσεις στο Δήµο Ρεθύµνου

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 18:13

Πρόβλημα με Περογαμβράκη και Λόρια στον ΟΦΗ!

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 17:48

Ένταση με φοιτητές στο γραφείο του Φορτσάκη

ΠΑΙΔΕΙΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 17:23

Eurobank: Ανάπτυξη 1% το γ’ τρίμηνο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 16:33

Επιδείνωση του καιρού!

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 16:20

Ξένοι Τουριστικοί Πράκτορες στην Κρήτη

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 15:51

Στον εισαγγελέα οι πέντε αντάρτες δήμαρχοι

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 15:48

ΔΝΤ: Σημαντική πρόοδος της Κύπρου

ΚΟΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 15:31

Περιορισμός της αλιείας στον Άγιο Νικόλαο

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 15:28

Όλοι στο συλλαλητήριο της 1ης Νοεμβρίου

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 15:20

Φωτιά στο πλατό του Alpha (φωτό)

LIFE STYLE
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 15:10

Λύση για το Φράγμα Λαδούκου

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 14:56

Εξιτήριο πήρε η Άννα Συνοδινού

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 14:53

Μιχελογιαννάκης: «Απάντησέ μου κύριε Λυκούδη»

ΚΡΗΤΗ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 14:37

Το ΠΑΣΟΚ για το θέμα διαύγειας

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 14:30

Αρκαδία: Εξιχνιάστηκαν υποθέσεις 5 διαρρήξεων

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 14:13

Ποιος θα είναι ο πέμπτος κριτής του Dancing;

LIFE STYLE
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 14:13

ΔΕΗ: Αδειοδότηση για δύο Αιολικά Πάρκα στη Ροδόπη

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 13:56

Συνάντηση ΕΣΕΕ με εκπροσώπους του ΠΑΜΕ

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 13:53

Άφησε την τελευταία του πνοή πάνω στη βάρκα του

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 13:24

Ποινική δίωξη για την Σέχτα Επαναστατών

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 13:23

Πρωτιά στην παχυσαρκία η Ελλάδα

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 13:23

Σκύλος ξαναπερπάτησε με προσθετικά πόδια

ΚΟΣΜΟΣ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 12:45

ΑΔΕΔΥ: Προς 24ωρη απεργία στα μέσα του Νοεμβρίου

ΕΛΛΑΔΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 12:40

Φοιτητής του ΑΠΘ επίσημα ο τυφλός Αργύρης Κουμτζής

ΠΑΙΔΕΙΑ
Τετάρτη, 22 Οκτωβρίου 2014 12:23